Enerji Verimliliği Danışmanlığı
1. ENERJİ VERİMLİLİĞİ ETÜDÜ
Enerji etüdü, endüstriyel bir tesis için uygun ekipmanlarla çeşitli ölçme tekniklerini barındıran, enerji verimliliğini arttırıp, sarfiyatı minimuma indirmek için yapılan çalışmaların tümüdür. Bir nevi tesiste yapılan enerji verimliliği Check-Up'ı denilebilir.
Ön etüt
İşletmedeki etüt profilleri, belgeler, görüşmeler, gözlemler ve gerektiğinde noktasal ölçümler yardımıyla analiz edilir. Enerji profilinde gözlenen yetersizliklerin giderilmesi için öneriler geliştirilir. Detaylı etüt kapsamına alınması gerekli görülen çalışmalar ve çalışma programı tespit edilir. Ön etüt çalışmaları ön etüt raporu ile birlikte en fazla on iş günü içerisinde tamamlanarak işletme üst yönetimine sunulur.
Detaylı etüt
Tesisin enerji tüketmesine sebep olan tüm birimleri detaylı incelenir, analiz edilir ve ölçümler alınır. Bu birimler genel olarak ısıtma, soğutma, havalandırma, aydınlatma sistemleri, tesisin mimari yapısı ile diğer mekanik ve elektrik sistemlerinden oluşmaktadır. Detaylı etüt rapor sonucuna göre uygulanabilecek olan öneriler teknik ve ekonomik özellikleri ile analiz edilir. Önerilen enerji etüt çalışmalarının maliyetleri belirlenir ve amortisman süresi belirlenerek içinden en düşük maliyetli optimal çözüm seçilir.
Etüt Ve Projelendirmede Öncelik Verilen Konular
a) Yakma sistemlerinde yanma kontrolü ve optimizasyonu ile yakıtların verimli yakılması,
b) Isıtma, soğutma, iklimlendirme ve ısı transferinde en yüksek verimin elde edilmesi,
c) Sıcak ve soğuk yüzeylerde ısı yalıtımının standartlara uygun olarak yapılması, ısı üreten, dağıtan ve kullanan tüm ünitelerin yalıtılarak istenmeyen ısı kayıplarının veya kazançlarının en aza indirilmesi,
ç) Atık ısı geri kazanımı,
d) Isının işe dönüştürülmesinde verimliliğin arttırılması,
e) Elektrik tüketiminde kayıpların önlenmesi,
f) Elektrik enerjisinin mekanik enerjiye veya ısıya dönüşümünde verimliliğin artırılması,
g) Otomatik kontrol uygulamaları ile insan faktörünün en aza indirilmesi,
ğ) Kesintisiz enerji arzı sağlayacak girdilerin seçimine dikkat edilmesi,
h) Makinaların enerji verimliliği yüksek olan teknolojiler arasından, standardizasyon ve kalite güvenlik sisteminin gereklerine dikkat edilerek seçilmesi,
ı) İstenmeyen ısı kayıpları veya ısı kazançları en alt düzeyde olacak şekilde projelendirilmesi ve uygulamanın projeye uygun olarak gerçekleştirilmesinin sağlanması,
i) İnşaa ve montaj aşamasında enerji verimliliği ile ilgili ölçüm cihazlarının temin ve monte edilmesi,
j) Yenilenebilir enerji, ısı pompası ve kojenerasyon uygulamalarının analiz edilmesi,
k) Aydınlatmada yüksek verimli armatür ve lambaların, elektronik balastların, aydınlatma kontrol sistemlerinin kullanılması ve gün ışığından daha fazla yararlanılması,
l) Enerji tüketen veya dönüştüren ekipmanlar için ilgili mevzuat kapsamında tanımlanan asgari verimlilik kriterlerinin sağlanması,
m) Camlamada düşük yayınımlı ısı kontrol kaplamalı konfor cam sistemlerinin kullanılması.
2. Verimlilik Arttırıcı Projeler
Endüstriyel İşletmelerde; enerji etüt çalışması ile belirlenen önlemlerin uygulanması ve enerji tasarruf potansiyelinin geri kazanılması için hazırlanan Projeler Verimlilik Artırıcı Proje (VAP) olarak ifade edilmektedir.
VAP endüstriyel işletmelerde enerji atıklarının, kayıpların ve verimsizliklerin giderilmesi için gerekli önlemlerin uygulanması amacıyla hazırlanır.
Verimlilik Arttırıcı Proje Desteklerine Kimler Başvuruda Bulunabilir?
Elektrik üretim faaliyeti gösteren lisans sahibi tüzel kişiler dışındaki yıllık toplam enerji tüketimleri 1000 TEP ve üzeri olan ticaret ve sanayi odası, ticaret odası veya sanayi odasına bağlı olarak faaliyet gösteren ve her türlü mal üretimi yapan işletmeler VAP desteklerinden yararlanmak için başvuruda bulunabilirler.
3. ÖLÇÜM HİZMETLERİ
• Bacagazı Analiz Cihazı
• Termal Kamera
• Enerji Analizörü
• Buhar Kapanı
• İnfrared Sıcaklık Ölçerler
• Ultrasonic Debimetre
• Fark Basınç Ölçer
• Ses Seviye Ölçer
• Lüksmetre
• Nem Sıcaklık Ölçer
• Hava KapasitesiÖlçer
• Güç Ölçer Pens Ampermetre
• Devirmetre (Devir hızı ölçümü
Bacagazı Analizörü: Endüstriyel Kazanların yakma ayarlarının kontrol edilmesi ve atmosfere atılan CO, CO2, NOx ve SO2 egzoz gazlarının konsantrasyonlarının ölçümünde kullanılabilen bir cihazdır. Baca gazı analizinde hızlı emisyon kontrolleri yaparak, yanma verimi, baca gazı sıcaklığı, baca gazı basıncı (baca çekişi), hava fazlalık katsayısı gibi bilgileri ölçüm sonucunda raporlayabilir.
Termal Kamera: Gözle görünmeyen ısı enerjini renkler ile ifade edebilen görüntüleme biçimidir. Enerji verimliliği sektöründe ise ısıl kayıpların, ısıl kazanımların ve ısı köprülerinin tespit edilmesinde kullanılmaktadır.
Enerji Analizörü: Bir sistemdeki akım gerilim ve güç parametrelerinin ölçülmesinde kullanılan cihazdır. Ölçüm sonuçları isteğe bağlı olarak anlık ya da bilgisayar üzerinden görülebilir.
Buhar Kapanı: Isıtma, kurutma, buharlaştırma gereken sistemlerde kondenstop kullanılmaktadır. Sistemdeki bulunan kondestopların görevi kondens suyunu bünyesinde tutup buhar geçişine izin vermektir. Çalışmayan kondenstoplarda kondens suyu tahliyesi sırasında buhar kaçışını sağlar. Kullanılan buharın tahliyesi maliyeti arttırır. Kondestopların çalışıp çalışmadığını buhar kapanı cihazı ile tespit etmek oldukça kolay bir ölçüm yöntemidir.
İnfrared Sıcaklık Ölçerler: Noktasal olarak sıcak ölçümü gerçekleştirir. Termal kameranın ölçüm yapamadığı parlayan yüzeylerin ölçümünde, uzak mesafe ölçümlerinde kullanılmaktadır.
Ultrasonic Debimetre: Her türlü malzemeden üretilmiş olan boru içerisindeki sıvı akışkanın anlık olarak debi ölçümü yapar. Ölçüm sonuçları bilgisayar ortamından alınarak raporlanır.
Fark Basınç Ölçer: Basınçlı kaplardaki hava kaçakların tespit edilmesinde kullanılır.
Lüxmetre: İşletme ortamının aydınlatmasının yeterli seviyede olması çalışma güvenliği açısından son derece önemlidir. İşletmede aydınlatmanın gerekli olduğu tüm alanların ölçüm yaparak hataların engellemesine yardımcı olur, kullanılır.
Nem Sıcaklık Ölçer: Endüstriyel tesis içinde üretimi etkileyen faktörlerden biri olan nem ve sıcaklık değerlerinin ayarlanması oldukça önemlidir. Ortamın nem ve sıcaklığının ölçülmesinde kullanılır.
Ses Seviye Ölçer: işletme içerisindeki gürültünün şiddetini ölçmede kullanılır.
Hava Kapasitesi ölçer:Kanal içi hava hızı ölçümlerinde pitot tüpü, kanal çıkışı hava hızı ölçümlerinde ise 60mm hız probu kullanılır.
Devirmetre/Takometre: Devir sayısı ve hızı ölçülerek motorun verimliliği hakkında bilgi edinilir.
4. HİBE - DESTEK DANIŞMANLIĞI
- VAP Danışmanlığı
Yıllık toplam enerji tüketimleri 1.000 TEP ve üzeri olan ticaret ve/veya sanayi odasına bağlı olarak faaliyet gösteren ve her türlü mal üretimi yapan işletmeler VAP desteklerinden yararlanmak için Enerji Bakanlığı’na başvuruda bulunabilirler.
Projesinde belirlenmiş yatırım bedeli en fazla 1.000.000 TL olan (Verimlilik Arttırıcı Proje) VAP’lar, en fazla % 30 oranında ve en fazla 300.000 TL hibe olarak desteklenir.
Bekmez Mühendislik Enerji Bakanlığı tarafından verimlilik arttırıcı proje hazırlama yetkisine sahip olan danışmanlık şirketidir. Destekten yararlanmak isteyen endüstriyel işletme için VAP yapılacak proses ile ilgili gerekli etüt çalışmaları yaprak ve başvuru sürecinde gerekli dosyaların hazırlanmasını sağlar. Ayrıca endüstriyel işletmenin bu anlaşmadan yararlanabilmesi için ISO 50001 ENYS sahip olması gereklidir.
- Gönüllü Anlaşmalar Danışmanlığı
Elektrik üretim faaliyeti gösteren lisans sahibi tüzel kişiler dışındaki yıllık toplam enerji tüketimleri 1000 TEP ve üzeri olan ticaret ve sanayi odası, ticaret odası veya sanayi odasına bağlı olarak faaliyet gösteren ve her türlü mal üretimi yapan işletmeler Gönüllü Anlaşma desteklerinden yararlanmak için başvuruda bulunabilirler. Endüstriyel işletmenin geçmiş beş yıllık referans enerji yoğunluğuna göre anlaşma yapıldıktan sonraki üç yılda enerji yoğunluğunu ortalama olarak en az %10 oranında azaltmayı taahhüt ederek Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü ile yaptığı anlaşmadır. Endüstriyel işletmenin bu anlaşmadan yararlanabilmesi için ISO 50001 ENYS sahip olması gereklidir.
- KOSGEB, Kobilerde Enerji Verimliliği Desteği Danışmanlığı
KOSGEB, KOBİ’lerin yurt içi ve yurt dışı pazar paylarını artırmak amacıyla tanıtım ve pazarlama faaliyetlerinin geliştirilmesi, amacıyla işletmeleri desteklemektedir. KOBİ’lerin enerji verimliliği destekleri ile işletmede ki enerji tüketimi yüksek olan malzeme ve ekipmanların revize ya da değişiminin desteklenmesini sağlamaktadır. Endüstriyel tesisin bu destekten faydalanabilmesi için KOSGEB’in belirlediği kobi kriterlerine uygun olması şartı sağlaması ve Enerji Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş enerji verimliliği danışmanlık firmalarına başvurmaları gerekmektedir. Bekmez Mühendislik destekten yararlanmak isteyen kobiler için gerekli ön etüt, detaylı etüt ve VAP çalışmalarını yapar. Başvuru sürecindeki gerekli dosyaların hazırlanmasını sağlar.
KALKINMA AJANSLARI HİBE DESTEKLERİ
Güneydoğu Anadolu Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı ile GAP Bölgesi’nde faaliyet gösteren DİKA, Karacadağ ve İpekyolu Kalkınma Ajanslarının ortaklığı ile Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı(UNDP)’nın teknik desteğiyle hazırlanan “Sanayide Enerji Verimliliğinin Arttırılması Pilot Uygulamaları Mali Destek Programı” uygulamaları yapılmıştır. 2016 yılında GAP Bölgesi’nin tamamını kapsayarak 9 ilde uygulanacak olan Mali Destek Programının toplam bütçesi 9 milyon TL’dir. Program ile Bölge’de üretim yapan sanayi işletmelerinde enerji verimliliği konusundaki farkındalığın arttırılması, enerji verimliliğine yönelik tedbirlerin belirlenmesi ve uygulanması çalışmaları yapılmıştır.
KOBİ’lerin rekabet güçlerini ve düzeylerini yükseltmek amacıyla genel işletme geliştirme faaliyetlerinin teşvik edilmesi, KOBİ’lerin yurt içi ve yurt dışı pazar paylarını artırmak amacıyla tanıtım ve pazarlama faaliyetlerinin geliştirilmesi, amacıyla işletmelerin desteklenmesidir.
Dicle Kalkınma Ajansı; Bekmez Mühendislik olarak 15 Firma için kalkınma ajansına ön etüt raporları hazırlanmış olup bunların 10 Tanesi ajans tarafından onaylanmış ve destekten yararlanmaya hak kazanmıştır. Onaylanan projeler için detaylı etüt raporları hazırlanmış tekrardan ajansın onayına sunulmuştur.
Karacadağ Kalkınma Ajansı; Bekmez Mühendislik olarak 14 Firma için kalkınma ajansına ön etüt raporları hazırlanmış olup bunların 11 Tanesi ajans tarafından onaylanmış ve destekten yararlanmaya hak kazanmıştır. Onaylanan projeler için detaylı etüt raporları hazırlanmış tekrardan ajansın onayına sunulmuştur.
5. ISO 50001 DANIŞMANLIĞI
Verimlilik Artırıcı Projelerin (VAP) uygulanmasına yönelik yapılan desteklerden yararlanmak isteyen endüstriyel işletmeler ISO 50001 Enerji Yönetim Sistemi standardına sahip olması gereklidir.
ISO 50001 Enerji Yönetim Sisteminin amacı, enerjinin etkin kullanımı ve tüketimini kapsayarak, enerji performanslarını geliştirmek için gerekli sistemlerini ve proseslerini kurma olanağı vermektir. Sistemlerin geliştirilmesi, enerji yönetimi ile birlikte sera gazı emisyonlarının ve diğer ilişkili çevresel etkilerin ve enerji maliyetinin düşmesine olanak verir.
ISO 50001 Enerji Yönetim Sisteminin Faydaları
• Enerjinin etkin kullanılması ile maliyetleri azaltılmasını sağlayarak rekabet gücünü arttırır.
• Enerjinin etkin kullanılması çevre kirliliği oluşturan sera Gazı emisyonlarının azaltılmasını sağlar.
• Enerji kaynaklarının kullanılması yönünde teşvik sağlar
• Enerji kullanım yöntemlerinde izleme raporlama, yönetim stratejileri geliştirmeyi sağlar.
• ISO 50001 Enerji yönetim sistemi çevre ile ilgili yükümlülüklerin yerine getirilmesini güvence altına alır yani ‘’çevre dostu’’ kurumsal imajın pekiştirilmesine olanak sağlar.